Dominee Van Leenhof

Frederik van Leenhof (1647-1712) studeerde theologie in Utrecht en Leiden en was predikant in binnen- en buitenland. In het begin van zijn loopbaan was hij buitengewoon gecharmeerd van de opvattingen van Cartesius en Coccejus. De opvattingen van de Nadere Reformatie konden niet allemaal op zijn goedkeuring rekenen. Hij profileeerde zich met zijn pubblikaties tegen de puriteins-pietistische opvattingen. Vooral het aspect van zaligheid in het hiernamaals kon rekenen op zijn afkeuring. In het latere deel van zijn carriere schoof hij op wat zijn ideeen betrof in de richting van Spinosa. Hij riep een storm van protesten over zich af toen hij publiceerde over het bevorderen van blijdschap en het verminderen van droefheid, zowel individueel als politiek. Zie zijn 'Hemel op aarde' uit 1703. Zijn werk verscheen te Amsterdam voornamelijk bij Van Someren en Goeree, in Zwolle bij Hakvoord. In enkele provincies werd Van Leenhofs werk verboden. De Zwolse kerkeraad bleef hem steunen. De Zwolse classis en de Overijsselse synode bleven tegen hem, maar ook het Zwols stadsbestuur stond aan zijn kant. Toen hij in 1708 in Zwolle werd afgezet, werd dat niet door het stadsbestuur erkend. In 1710 nam hij evenwel zelf ontslag.
In 1706 verscheen bij Daniel Oostendorp te Kampen bijgevoegd pamflet. Hierin is sprake van een synodevergadering uit 1704 te Steenwijk waarin het probleem-Van Leenhof aan de orde werd gesteld: http://tempo.idcpublishers.info.access.authkb.kb.nl/protected/djvu/H-2500-15553/view.php?djvuopts&zoom=page&thumbnails=true (geauthorizeerde toegang). Van Van Oostendorp (fl. 1693-1713) zijn in de STCN slechts acht titels bekend.

Rooie Dorp, 5

Van de 43 jaar dat mijn ouders op hetzelfde adres woonden in de Leliestraat, woonde de familie Greveling 39 jaar naast hen. Het protestants-christelijke gezin had vier kinderen: 3 jongens (Reint, Roelof (?), Henk [het enfant terrible van de familie]) en 1 meisje (Jenny). De laatste had een relatie met de nogal klein uitgevallen Herman (‘dwergindiaan’). Vader Wolter (?) (skeefnekkie) hield kippen in de tuin. Sommige daarvan droegen brilletjes.

Een van de zoons is later gesignaleerd als trambestuurder in Amsterdam.

Zie voor de familie Greveling ook: http://familie-grevelink.toeto.com/

Memoriaal

Elias van der Souw

In 1771 verscheen bij Clement in Zwolle (wilde men in Steenwijk er zijn vingers niet aan branden?) het 'Extract uit het memoriaal der stad Steenwyk of Copie der resolutie van de heeren van den magistraat [...] van den 26 mey 1770, genomen over de handelwyse van do. Elias van der Souw'. Het pamflet gaat over het conflict dat deze dominee had met zijn Steenwijker confrater Rotterdam. Het werk is gedigitaliseerd: http://tempo.idcpublishers.info.access.authkb.kb.nl/protected/do_search.php (geauthorizeerde toegang). Van der Souw (1725-1780) was getrouwd met Lydia ten Hoven (1734-1779). Van haar is enig dichtwerk bekend.

Steenwijker drukkers

Van alle tot nu toe bekende Steenwijker drukkers en uitgevers ('t Zangers, Ketel, Van Dorsten, Walles, Van Wieringen, Budders, Spanjaard en Stuyfzand), zijn van de familie Stuyfzand de meeste uitgaves overgebleven. Hier volgen er nog eens drie, waaronder twee van de Joannes Sluiter. Dit is de zoon van de dichter Willem Sluiter. Hij is ook degene die het meest in aanmerking komt voor het auteurschap van de uitgekipte gezangen: een populaire bloemlezing pietistische poezie. De Steenwijker druk is de oudst bekende.

Overijssels weekblad

In mei 1790 verscheen er een soort proefaflevering van een nieuw te publiceren Overijssels Weekblad tot nut van 't Algemeen. Men kon zich op het werk intekenen. In de stocklist zien we bekende uitgevers als De Chalmot, Clement, Tijl en Brouwer, maar ook de Steenwijker Obbo Spanjaard. Van hem zijn slechts weinig publikaties bekend. Hij is tevens uitgever geweest van de Steenwijker Almanak.

Dirk van Baerdt

Dirk van Baerdt (1619-1692) wordt in 1639 grietman van Weststellingwerf. Hij blijft dat tot 1673. Dan neemt het geslacht Van Haren de taken over. Van Baerdt publiceerde in 1662 bij de Steenwijker drukker Hendrik Stuyfzandt een bundel geestelijke poezie: Sondekraem ter bekeerde saligheyt. Een jaar eerder verscheen bij dezelfde drukker een theologisch geschrift: Tapytje der geestelijcke ende wereldtlijcke heerschappije; in 1664 nog 'De aerdtsche hemel-jaght'. Tevens editeert hij in 1663 aantekeningen bij het nieuwe testament. In het rampjaar schijnt hij een knap staaltje moed te hebben betoond door samen met anderen de vestingstad Blokzijl te ontdoen van Muensterse troepen.

Ruitersporen

Er zijn verscheidene typisch Steenwijker familienamen. Ik noem slechts Greveling en Lugtmeier. Tot deze catergorie behoort ook De Ruiter. Voor deze familienaam en de geschiedenis van de verschillende geslachten verwijs ik graag naar: http://www.ruitersporen.nl/. De voorvaderen van de huidige De Ruiters zijn eigenlijk altijd sinds het jaar 1600 in de Kop van Overijssel woonachtig gebleven, omgeving Blokzijl-Muggenbeet, of met het veen mee opgeschoven naar de Stellingwerven.